อ้างอิงReference

อภิธานศัพท์ ไทย–อังกฤษGlossary, Thai–English

คำศัพท์ทุกคำที่ใช้ในเว็บนี้ พร้อมคำแปลทั้งสองภาษาและความหมายแบบสั้นๆ พิมพ์ค้นหาได้ทั้งภาษาไทยและอังกฤษEvery term used on this site, in both languages, with a short meaning. Search in Thai or English.

คำไทยThai	คำอังกฤษEnglish	ความหมายMeaning
แอมแปร์-ชั่วโมง	Ampere-hour (Ah)	ปริมาณประจุไฟฟ้า กระแส 1 แอมแปร์ไหล 1 ชั่วโมงElectric charge: one ampere flowing for one hour
กิโลวัตต์-ชั่วโมง	Kilowatt-hour (kWh)	หน่วยพลังงาน = ขนาด “ถัง” ของแบต (1 kWh = 1 หน่วยค่าไฟ)Unit of energy, the battery's "tank size" (1 kWh = one unit on the electricity bill)
กิโลวัตต์	Kilowatt (kW)	หน่วยกำลัง = อัตราที่พลังงานไหล (ความเร็วการชาร์จ)Unit of power, the rate energy flows (charging speed)
แรงดันไฟฟ้า	Voltage (V)	แรงผลักต่อประจุ ขึ้นกับเคมีและ % แบตPush per unit charge; depends on chemistry and charge level
อัตรา C	C-rate	กระแสเทียบกับความจุ 1C = เต็มหรือหมดใน 1 ชั่วโมงCurrent relative to capacity; 1C fills or empties in one hour
สถานะประจุ, % แบต	State of charge (SOC)	พลังงานที่เหลือเทียบกับความจุปัจจุบันCharge left relative to current capacity
สุขภาพแบต	State of health (SOH)	ความจุ (หรือความต้านทาน) ตอนนี้เทียบกับตอนใหม่Capacity (or resistance) now versus new
สถานะกำลัง	State of power (SOP)	กำลังสูงสุดที่จ่ายหรือรับได้ในขณะนั้นMaximum power that can flow out or in right now
ความลึกของการคายประจุ	Depth of discharge (DoD)	ช่วง % ที่ใช้ในหนึ่งรอบThe charge span used in one cycle
รอบเต็มเทียบเท่า	Equivalent full cycle (EFC)	ปริมาณประจุรวมที่ผ่านแบตหารด้วยความจุTotal charge moved divided by capacity
แรงดันวงจรเปิด	Open-circuit voltage (OCV)	แรงดันตอนไม่มีกระแสและพักนานพอVoltage at rest with no current flowing
ขั้วบวก, แคโทด	Cathode	ขั้วที่เก็บลิเทียมตอนแบตว่าง (เช่น NMC, LFP)Holds lithium when the cell is empty (e.g. NMC, LFP)
ขั้วลบ, แอโนด	Anode	ขั้วที่เก็บลิเทียมตอนแบตเต็ม ส่วนใหญ่เป็นกราไฟต์Holds lithium when full; usually graphite
อิเล็กโทรไลต์	Electrolyte	ของเหลว (หรือของแข็ง) ที่ให้ไอออนผ่านแต่ไม่นำอิเล็กตรอนLiquid (or solid) that conducts ions but not electrons
แผ่นกั้น	Separator	ฟิล์มพรุนกันขั้วบวกและลบแตะกันPorous film keeping the electrodes apart
ตัวเก็บกระแส	Current collector	ฟอยล์อะลูมิเนียม (ขั้วบวก) และทองแดง (ขั้วลบ)Aluminium foil (cathode) and copper foil (anode)
ชั้น SEI	Solid electrolyte interphase (SEI)	ฟิล์มบางบนขั้วลบ จำเป็นแต่ค่อยๆ โต กินลิเทียมThin film on the anode; essential, but it slowly grows and consumes lithium
ชั้น CEI	Cathode electrolyte interphase (CEI)	ฟิล์มที่เกิดบนขั้วบวกจากอิเล็กโทรไลต์ที่สลายFilm formed on the cathode from decomposed electrolyte
การแทรกตัว	Intercalation	ลิเทียมเข้าออกโครงผลึกโดยโครงไม่พังLithium moving in and out of a host lattice that stays intact
ลิเทียมเพลตติ้ง, ลิเทียมเกาะผิว	Lithium plating	ลิเทียมโลหะเกาะบนผิวขั้วลบ เมื่อชาร์จเร็ว/เย็น/% สูงMetallic lithium depositing on the anode when charging fast, cold or near full
เดนไดรต์	Dendrite	โลหะงอกเป็นกิ่งแหลม อาจทะลุแผ่นกั้นNeedle-like metal growth that can pierce the separator
การเสื่อมตามเวลา	Calendar ageing	เสื่อมแม้ไม่ใช้งาน ขึ้นกับ % และอุณหภูมิAgeing while idle; depends on charge level and temperature
การเสื่อมตามรอบ	Cycle ageing	เสื่อมจากการชาร์จ-คายประจุ ขึ้นกับ DoD กระแส อุณหภูมิAgeing from use; depends on depth, current and temperature
การสูญเสียลิเทียม	Loss of lithium inventory (LLI)	ลิเทียมที่ถูกล็อกใน SEI หรือเพลตติ้ง ใช้ไม่ได้อีกLithium locked away in SEI or plating, no longer usable
การสูญเสียวัสดุ	Loss of active material (LAM)	วัสดุขั้วที่ร้าวหรือหลุดการเชื่อมต่อElectrode material cracked or disconnected
จุดหักศอก	Knee point	จุดที่การเสื่อมเร่งขึ้นกะทันหันช่วงท้ายอายุWhere fade suddenly accelerates late in life
ความร้อนลุกลาม	Thermal runaway	เซลล์ร้อนจนปฏิกิริยาสร้างความร้อนเองไม่หยุดCell heating that feeds itself uncontrollably
ความต้านทานภายใน	Internal resistance (DCIR)	ทำให้แรงดันตกและเกิดความร้อนเมื่อมีกระแสCauses voltage drop and heat under current
ศักย์เกิน	Overpotential	แรงดันส่วนเกินที่ต้องใช้ขับปฏิกิริยาให้เกิดเร็วขึ้นExtra voltage needed to drive a reaction faster
กระแสคงที่-แรงดันคงที่	CC-CV	วิธีชาร์จ: กระแสคงที่จนแรงดันถึงเพดาน แล้วตรึงแรงดันให้กระแสลดลงCharging with constant current until the voltage ceiling, then constant voltage while current tapers
ระบบจัดการแบตเตอรี่	Battery management system (BMS)	วัด ประเมิน ปกป้อง และบาลานซ์แบตMeasures, estimates, protects and balances the pack
การบาลานซ์เซลล์	Cell balancing	ทำให้ทุกกลุ่มเซลล์มีประจุเท่ากัน (แบบพาสซีฟหรือแอคทีฟ)Equalising all cell groups (passive or active)
บัฟเฟอร์	Buffer	พลังงานที่ผู้ผลิตกันไว้ไม่ให้ใช้ ด้านบนหรือล่างEnergy the maker keeps out of reach, at the top or bottom
คอนแทคเตอร์ / พรีชาร์จ	Contactor / pre-charge	รีเลย์ต่อแพ็กเข้าระบบ / การชาร์จตัวเก็บประจุก่อนต่อจริงRelay connecting the pack / gently charging capacitors before it closes
การเฝ้าดูฉนวน	Insulation monitoring	ตรวจว่าไฟแรงสูงไม่รั่วลงตัวถังChecks that high voltage isn't leaking to the body
ออนบอร์ดชาร์จเจอร์	On-board charger (OBC)	แปลงไฟ AC เป็น DC ในรถ (และกลับด้านสำหรับ V2L)Converts AC to DC inside the car (and the reverse for V2L)
อินเวอร์เตอร์	Inverter	แปลง DC เป็น AC ด้วยการสวิตช์ความถี่สูงTurns DC into AC by high-frequency switching
ชาร์จกระแสสลับ / ชาร์จเร็วกระแสตรง	AC charging / DC fast charging	AC ผ่าน OBC (ช้า) / DC เข้าแบตตรง (เร็ว)AC goes through the OBC (slow); DC feeds the pack directly (fast)
หัวชาร์จ Type 2 / CCS2	Type 2 / CCS2	หัวชาร์จมาตรฐานในไทย AC / DCThailand's standard AC / DC connectors
การเตรียมอุณหภูมิแบต	Preconditioning	อุ่นหรือทำให้แบตเย็นก่อนชาร์จเร็วหรือก่อนออกเดินทางWarming or cooling the pack before fast charging or departure
เบรกเก็บพลังงาน	Regenerative braking	มอเตอร์ทำหน้าที่ปั่นไฟคืนแบตตอนชะลอThe motor recovers energy into the battery when slowing
เซลล์ / โมดูล / แพ็ก	Cell / module / pack	หน่วยเล็กสุด / กลุ่มเซลล์ / แบตทั้งก้อนSmallest unit / a group of cells / the whole battery
เซลล์สู่แพ็ก / สู่ตัวถัง	Cell-to-pack (CTP) / cell-to-body (CTB) / cell-to-chassis (CTC)	ตัดโมดูลออก วางเซลล์ลงแพ็กหรือโครงรถโดยตรงSkipping modules; cells go straight into the pack or body
ทรงกระบอก / ปริซึม / ซอง / ใบมีด	Cylindrical / prismatic / pouch / Blade	รูปทรงของเซลล์Cell form factors
สถาปัตยกรรม 400 V / 800 V	400 V / 800 V architecture	แรงดันระบบของรถ ยิ่งสูงยิ่งชาร์จเร็วได้ด้วยกระแสเท่ากันThe car's system voltage; higher allows faster charging at the same current
รถจ่ายไฟให้อุปกรณ์ / บ้าน / กริด	V2L / V2H / V2G	Vehicle-to-Load / Home / GridVehicle-to-load / home / grid
อัตราตามช่วงเวลา	Time of use (TOU)	ค่าไฟแพงช่วง On-Peak ถูกช่วง Off-PeakElectricity tariff dearer on-peak, cheaper off-peak
ค่าไฟฟ้าผันแปร	Fuel adjustment charge (Ft)	ค่าไฟส่วนที่ปรับทุก 4 เดือนตามต้นทุนเชื้อเพลิงThe part of the Thai tariff adjusted every four months for fuel costs
เครื่องตัดไฟรั่ว Type B	RCD Type B	ตัดไฟรั่วได้ทั้งกระแสสลับและกระแสตรง เหมาะกับที่ชาร์จรถTrips on both AC and DC residual current; suited to EV chargers
ความหนาแน่นพลังงาน	Energy density (Wh/kg, Wh/L)	พลังงานต่อน้ำหนักหรือต่อปริมาตรEnergy per mass or per volume
สมการอาร์เรเนียส	Arrhenius equation	อธิบายว่าปฏิกิริยาเร็วขึ้นแค่ไหนเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นHow much faster a reaction runs as temperature rises
ฮิสเทอรีซิส	Hysteresis	แรงดันตอนชาร์จกับคายประจุไม่เท่ากันที่ % เดียวกันCharge and discharge voltages differ at the same SOC
การนับประจุ	Coulomb counting	ประเมิน % จากการรวมกระแสเข้าออกEstimating SOC by integrating current
ตัวกรองคาลมาน	Kalman filter	วิธีรวมแบบจำลองกับค่าที่วัดได้เพื่อประเมินสถานะที่วัดตรงไม่ได้Fusing a model with measurements to estimate hidden states
การกินไฟตอนจอด	Parasitic / vampire drain	ไฟที่รถใช้เองระหว่างจอดEnergy the car uses while parked
แบตแรงดันต่ำ 12V	Low-voltage (12 V) battery	แบตลูกเล็กเลี้ยงระบบควบคุม ถ้าเสียรถจะไม่ตื่นSmall battery powering the controls; if it dies the car won't wake
มาตรฐานกันน้ำ IP67	IP67	กันฝุ่นสมบูรณ์ และทนจุ่มน้ำลึก 1 ม. ได้ 30 นาทีตามการทดสอบDust-tight and survives 1 m immersion for 30 minutes in testing
ชีวิตที่สอง	Second life	นำแบตที่ปลดจากรถไปใช้เก็บพลังงานแบบอยู่กับที่Reusing retired EV packs for stationary storage
แบล็กแมส	Black mass	ผงที่ได้จากการบดแบต เป็นวัตถุดิบของการรีไซเคิลPowder from shredded batteries, the feedstock for recycling
ลิเทียมไอรอนฟอสเฟต	Lithium iron phosphate (LFP)	เคมีที่ทนทาน ปลอดภัย ถูก แรงดัน 3.2 VDurable, safe, low-cost chemistry; 3.2 V
นิกเกิล-แมงกานีส-โคบอลต์	Nickel manganese cobalt (NMC)	เคมีพลังงานสูง แรงดัน ~3.6–3.7 VHigh-energy chemistry; ~3.6–3.7 V
นิกเกิล-โคบอลต์-อะลูมิเนียม	Nickel cobalt aluminium (NCA)	เคมีพลังงานสูง ใช้ใน Tesla รุ่นแรกๆHigh-energy chemistry used in early Teslas
แบตโซเดียมไอออน	Sodium-ion (Na-ion)	ใช้โซเดียมแทนลิเทียม ทนหนาว ต้นทุนต่ำUses sodium instead of lithium; cold-tolerant and cheap
แบตโซลิดสเตต	Solid-state battery	ใช้อิเล็กโทรไลต์ของแข็งแทนของเหลวUses a solid electrolyte instead of a liquid